Harı gamda andelib-i zar dersen işte ben. Lebleri mül saçları sünbül yanagı berk-i gül. Bir semenber serv-i hoşreftar dersen işte sen. Payine yüzler sürer her serv-i dil-cuyun revan. Su gibi bir aşık-ı didar dersen işet ben. Zülfü sahir turrası tarrar şuh-ı şivekar. Çeşmi cadü gamzesi mekkar dersen işte sen.
Divan Edebiyatına Aykırı Bir Şair: Nedim. Yazar: İrem Hastaoğlu. Tarih: 01.06.2021. Kategori: Edebiyat. Nedim'i hemen anlatmaya başlamak isterdim çünkü Nedim’i görmek, tanımak ve anlamak divan edebiyatının önemli bir dönemini anlamak demektir fakat Nedim’i anlamak için önce divan edebiyatını anlamamız gerekir.
Divan Edebiyatının Şairler Sultanı Bakî (1526–1600) Divan edebiyatının en büyük şairi Fuzuli ise, ondan sonra gelen ve bu edebiyatı kanatlandıran diğer bir şairi de Bakî’dir
Divan Edebiyatı Çıkmış Soruları. PDF konunun en altındadır. 13. Yüzyıl Divan Şairleri. 1. Hoca Dehhani. Hayatı hakkında kesin bilgiler yoktur. Tasavvufun büyük ölçüde kendini hissettirdiği bir dönemde lâ-dini bir edebiyatın temellerini atmıştır. Dehhani’nin şiirleri bahar, gül, işret meclisleri gibi dünya
Divan edebiyatının en büyük şairi olarak bilinen Fuzûlî'nin asıl adı Mehmed Süleyman'dır. 1480 li yıllarda (çeşitli kaynaklarda 1480 ile 1485 yılları arasında olduğu söylenmektedir) Kerbelâ’da doğan şair, eğitimini Bağdat’ta yapmış, Bağdat’a yerleşmiş ve yaşamı boyunca Irak’ta yaşamıştır. İşte Fuzuli Şiirleri..
dsrOS. Aşkı, Divan şiirine damga vurmuş beyitlerden sevdiğinize duyurmaya ve günümüzdeki karşılığını öğrenmeye hazır mısınız? Sevdiğinize, eşinize sıra dışı ve etkileyici bir iltifatta bulunmak istemez misiniz? O hâlde, buyurun divan şiirine! Ona yüzlerce yıl boyunca dillere destan olmuş sevda beyitleri söyleyebilirsiniz. Divan şiirinin en güzel aşk mısralarını sizler için derledik. “Gitdün ammâ kodun hasret ile cânı bile İstemem sensiz olan sohbet-i yârânı bile” Neşâti Sen gittin; fakat canı, yani beni, özleminle beraber bırakıp da gittin. Ben, sensiz dostların sohbetini bile istemiyorum. “Aşk derdiyle hoşem el çek ilâcımdan tabîb Kılma dermân kim helâkim zehri dermândadır” Fuzûlî Aşk derdiyle hoşnudum, ey doktor! Bana ilaç verme; benim helâk olmam, senin derman olsun diye vereceğin zehrindedir. - “Haddeden geçmiş nezaket yâl-ü bâl olmuş sana;Mey süzülmüş şişeden, ruhgâr-ı âl olmuş sana” Nedim Nezaket, kuyumcuların altını tel hâlinde incelttiği araçtan haddeden geçerek, senin boyunu posunu oluşturmuş. Şarap, şişeden süzülerek yanağındaki allığı oluşturmuş. - “Efendimsin cihanda i’tibârım varsa sendendir. Miyân-ı âşıkânda iştihârım varsa sendendir” Şeyh Galib Sen benim Efendimsin, benim bu cihanda itibarım varsa sendendir. Âşıklar arasında bir şöhretim varsa yine sendendir. - “Aşk mıdır ki, can-ü dil mülkünü yağma eyleyen; Aşk mıdır sinem içre gelip de cân eyleyen” Muhibbi - Kanuni Sultan Süleyman Sevgilinin gönül varlığını yağma eyleyen aşk mıdır? Sonrasında cansız göğsüm içinde, gelişi ile bana tekrar can veren aşk mıdır? - “Yoluna cânum revân itsem gere cânâ bin hışım ile bakdı did cânun mı var?” Zâtî Bağırdım; “Ah sevgilim canımı kurban etmem gerek senin için!” Sevgili, bin öfkeyle yüzüme baktı ve dedi ki; “Canın! Senin daha harcanmayan canın mı var?” - “Bir nefes dîdâr içün bin cân fedâ itsem n’ola? Nice demlerdür esir-i iştiyâkıdur gönül” Nef’î Bir nefescik olsun o güzel yüzü görmek için bin canım olsa da kurban etsem yeridir. Gönül nice zamandır onun arzusuyla yana tutuşa esiri olmuştur. - “Ne şeb ki kûyuna yüz sürmesem o şeb ölürüm; Ne gün ki kametini görmesem kıyamet olur” Nef’i Hangi gece senin eşiğine yüz sürmesem, o an ölürüm. Hangi gün senin boyunu görmesem o gün kıyamet olur. - “Canıma bir merhaba sundu ezelden çeşm-i yâr; Öyle mest oldum ki gayrın merhabasın bilmedim” Ahmed Paşa Ezel gününde sevgilinin gözü bana bir merhaba lütuf etti. Öyle mest oldum ki ondan sonra kimsenin merhabasını tanımadım. - “Arz-ı hâl etmeye câna seni tenhâ bulamam, Seni tenhâ bulacak kendimi aslâ bulamam” Ulvî Sevgilim! Hâlimi, yani aşkından dolayı başıma gelenleri ve isteklerimi, arz etmek için seni yalnız bulamıyorum. Seni yalnız bulunca da kendimi asla bulamıyorum. - “Derd-i aşkı gayrıdan sorma ne bilsin çekmeyen; Anı yine aşık-ı nalana söylen söylesin” Bakî Aşk derdini başkalarından sormayın. Aşkı çekmeyen onun ne olduğunu ne bilsin? Siz onu yine inleyen aşığa sorun ki, size hepsini bir bir anlatıversin. - “Ayıttı ol peri bir gün düşüne girüren bir şeb, Sevincimden nice yıllar geçipdür görmedim uyku” Zati Sevgili, “Bir gece rüyana gireceğim” dediğinden beri heyecandan gözüme uyku girmiyor. - “Şeb-i yeldâyı müneccimle muvakkıt ne bilir;Mübtelâ-yı gama sor kim geceler kaç sâ'at” Sâbit En uzun geceyi gök bilimci, takvimci ne bilir? Dert sahibine bir sor ki, geceler kaç saat? - "Güllü dibâ giydin amma korkarım âzâr eder; Nazeninim sâye-i hâr-ı gûl-i diba seni" Nedim İpek kumaşından, gül desenli bir elbise giymişsin de güzelim; korkuyorum o kumaşın üstündeki gülün dikeninin gölgesi seni incitecek. “Mende Mecnûn'dan füzûn âşıklık istidâdı var. Aşık-ı sadık menem, Mecnun’un ancak adı var” Fuzuli Bende Mecnun’da olduğundan daha fazla âşıklık kabiliyeti, sevmeye doğal eğilim var. Gerçek aşık benim Mecnun'un yalnızca adı var. “Süzme çeşmin gelmesin müjgân müjgân üstüne Urma zahm-ı sîneme peykân peykân üstüne” Rasih Ey sevgili! Gözlerini süzme ki, kirpik kirpik üstüne gelmesin; böylece gönlümde açtığın yaraya ok üstüne ok atmış olma. Damla Karakuş
"bağlanıp zülfünde bozdum ahdi de peymanı daçeşmini gördüm unuttum derdi de dermanı da"şeyh galib'den... hoşça bak zatına kim, zübde-i alemsin sen,merdum-u dide-i ekvan olan ademsin galib "hâl kâfir, zülf kâfir, çeşm kâfir el amânser-be-ser iklim-î hüsnün kâfiristan oldu hep."nedim'den... ben bu sözden dönmezem devr eyledikçe nüh felekşâhid olsun aşkıma arz u semâ sevdim senişeyh galib râ kaşından inhirâf etsem riyâdır doğrusuyâ savâb olmuş veya olmuş hatâ sevdim senişeyh galib "vücudum ney gibi sureh sureh olsa da ah itmenmahabbetten dem urduk incimek olmaz belalardan"fuzûlî'den... dilde gam var şimdilik lutfeyle gelme ey sürûrolamaz bir hânede mihmân mihmân üstünerâsihsofular secde ederler mescidin mihrabına yâr eşiği secdegâhım yüz sürerim kime nekul nesimîbiricik derd ü belâ sofrasında mihmân olsen de gör ehl-i muhabbet yediği aş nedirrûhîderdim nice bir sînede pinhân ederim ben bir âh ile bu âlemi vîrân ederim ben nef'î tiz-i reftar olanın payine dağmen dolaşır. hayder-i kerrârıyam meydân nazmun bâkiyâ nevk-i hâme zülfikaar u tab' düldül'dür bana günümüz türkçesi; ey baki! nazım meydanının hz. ali gibi ardı ardına saldıran aslanıyım. kalemimin ucu zülfikar, şairlik yaradılışım hz. ali'nin atı düldül edebiyat çağ dışı mıdır; evet, eşcinsellik en güzel bu dönemde edebileşir mi; evet, taklit usulüyle mi doğmuştur; evet, yüzde 70 kadarı yabancı sözcük olsa dahi; harikulade zeki şairler, müthiş hayal dünyalarını şahane bir şekilde bizlere sunduğunu inkar etmek hangi yaşam felsefesini benimsemiş olursa olsun anadili türkçe olan ve az buçuk entelektüel olan bir insan için utanılması gereken bir kusurdur. tahammül mülkünü yıktın hulagu han mısın kafiraman dünyayı yaktın ateş-i suzan mısın kafir kız oğlan nazı nazın şehlevend avazı avazınbelasın ben de bilmem kız mısın oğlan mısın kafir ne ma´na gösterir duşundaki ol ateşin atlaski ya´ni şule-i cansuz-ı hüsn ü an mısın kafir nedir bu gizli gizli ahlar çak-i giribanlaraceb bir şuha sende aşık-ı nalan mısın kafir sana kimisi canım kimi cananım deyü söylernesin sen doğru söyle can mısın canan mısın kafir şarab-ı ateşinin keyfi rüyun şul´elendirmişbu haletle çerağ-ı meclis-i mestan mısın kafir niçin sık sık bakarsın öyle mirat-ı mücellayameğer sen dahi kendi hüsnüne hayran mısın kafir nedim-i zarı bir kafir esir etmiş işitmiştimsen ol cellad-ı din ol düşmeni iman mısın kafir günümüz türkçesi;tahammül ülkesini yıktın hülagü han mısın kafir? aman dünyayı yaktın, kavurucu ateş misin kafir? kız oğlan kız nazın, erkek avazı avazın nesin sen? ben de bilmem, kız mısın oğlan mısın kafir? ne mana gösterir omzundaki atlas rengi şal? ne yani güzelliğin can yakan alevi misin kafir? nedir bu gizli ahlar, bu yaka yırtmalar? yoksa sen de bir güzel için ağlayan aşık mısın kafir? kimi canım diyor sana, kimisi cananım nesin sen ? doğru söyle can mısın, canan mısın kafir? ateş renkli şarap yanaklarını alev alev etmiş, yoksa sen sarhoş meclislerinin mumu musun kafir? niçin sık sık bakarsın böyle o parlak aynaya? yoksa sen bile kendi güzelliğine hayran mısın kafir ? zavallı nedim’i bir kafir esir etmiş işitmişim, sen o din celladı, o iman düşmanı mısın kafir? yeryüzünde bir erkeğin bir erkeğe yazabileceği en güzel şiirdir; şair nedim her biri ayrı ayrı şahane beyitlerle yazmıştır. ekşi sözlük kullanıcılarıyla mesajlaşmak ve yazdıkları entry'leri takip etmek için giriş yapmalısın.
30 Hoca Dehhani Yaşadığı yıllar tam olarak tespit edilemese de 13. yüzyıl şairlerinden olan Hoca Dehhani Anadolu sahasında Divan şiirinin kurucusu kabul edilir. Horasan’dan Anadolu’ya gelmiş, Selçuklu sarayına girmiş ve III. Alâeddin Keykubad’ın emriyle Firdevsî’nin Şeh-nâmesi biçiminde Farsça bir “Selçuklu Şehnâmesi” yazmıştır. Maalesef bu eser bugün elimizde değildir.– Hoca Dehhanî’nin şiirleri genel olarak gazel ve kasidenazım biçiminin oldukça basit, motiflerin sık sık tekrar ettiği örnekleridir. yüzyılda Anadolu’da tasavvufî düşünce edebiyatta son derece güçlü bir durumdayken aşk ve şarap üzerine şiirler yazan Hoca Dehhani, Divan şiirinin ilk temsilcisi sayılmaktadır. 29 Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî 1207 – 1273 Sadece tasavvuf edebiyatının değil Türk edebiyatının en önemli sanatçılarındandır. Mevleviliğin öncüsüdür. Farsca kaleme aldığı 26000 beyitlik “Mesnevi” adlı eseriyle İslam dünyasını derinden etkilemiştir. Şiirlerini Farsça kaleme almasına rağmen eserlerinde aslının Türk olduğunu özellikler belirtmiştir. Mevlânâ’nın temel öğretisi tevhid düşüncesi etrafında gelişir. Ayrıca “Gel, gel, ne olursan ol yine gel” şeklinde başlayan dizeleri onun evrensel hoşgörünün ve insanseverliğin öncülerinden olduğunun bir göstergesidir. Eserleri Mesnevi Divan-ı Kebir Büyük DivanFihi Ma-Fih Ne Varsa İçindedirMecalis-i Seb’a Yedi Meclis Mevlana’nın yedi vaazıMektubat Mektuplar 28 Sultan Veled 1226 – 1312 Mevlana’nın büyük oğludur. Mevleviliğin kurucusu ve ikinci pîrîdir. Eserlerini Farsça yazmakla birlikte şairin Türkçe şiirleri de bulunmaktadır. Eserleri DivanİbtidanameRebâbnâmeİntihanâmeMaârif 27 Aşık Paşa 1272 – 1333 14. yüzyıldaAnadolu sahasında yetişen ünlü mutasavvıf şairlerdendir. Yunus Emre’nin etkisinde kalmıştır. En önemli eseri Türklere tasavvuf öğretisini yaymaya çalıştığı Garibnâme adlı mesnevisidir. Eserleri GaribnâmeFakr-nâmeKimya RisâlesiVasf-ı Hâl 26 Gülşehrî 14. yüzyıl şairlerinden olan Gülşehrî döneminin önemli mutasavvıf şairlerindendir. Şairin Kırşehir’de Mevleviliği yaymak için çalıştığı ve zaviyede yaşadığı, mahlasını da o zamanki adı Gülşehir olan Kırşehir’den aldığı bilinmektedir. Asıl adının da Ahmed mi yoksa Süleyman mı olduğu bugün bile tartışma konusudur. Mantıku’t Tayr adlı alegorik eseri ile ünlüdür. Çoğunlukla bu eserinin Ferîdüddîn-i Attâr’ın eserinin tercümesi olduğu sanılsa da aslında, Gülşehrî’nin de bizzat belirttiği gibi, eser aynı adı ve temel hikâyeyi barındırmakla birlikte bir tercüme değildir ve orijinal Mantık et-Tayr’ın içeriği eserde yoğun biçimde değiştirilmiş ve farklı kaynaklardan yeni içerikler eklenmiştir. Eserleri Mantıku’t TayrFeleknâme 25 Ahmedî 1334 – 1413 14. yüzyılın en büyük divan şairi kabul edilir. Divan şiirinin gelişmesinde çok önemli bir yeri olan Ahmedî tamamen din dışı konularda eser vermiştir. İran şiir yapısını Türkçeye uygulamaya çalışmıştır, fakat Farsça mecazlar Türkçeye birebir uyarlanamadığı için için şiirlerinde düzenli ve güçlü dize yapıları yoktur. Dili, kendisinden önce yetişen sanatçılarınkinden daha ağırdır. Eserleri Ahmedî DivânıİskendernâmeCemşîd ü HurşîdEsrarnâme 24 Kadı Burhaneddin 1344-1398 Asıl ismi Burhaneddin Ahmed’dir. Kayseri Kadısı görevinde bulunan Şemseddin Mehmed’in oğludur. Çok iyi bir din eğitimi aldıktan sonra bilimle de uğraşmıştır. Halk tarafından sevilmiş ve Kayseri’de kadılık yapmıştır. 1381 yılında Sivas merkezli Kadı Burhaneddin Devleti olarak kendi adı ile anılan bir devlet kurup bu devletin 18 yıl hükümdarlığını yapmıştır. Kadı Burhaneddin, çoğunu aruz bir kısmını da heceyle yazdığı Türkçe şiirlerinde Azerî şivesini kullanmıştır. Kadı Burhaneddin gazelleri ve tuyuğları ile ün kazanmıştır. Tuyuğ şeklini Divan edebiyatına getiren Kadı Burhaneddin olmuştur. Arapça ve Farsça şiirlerinin yanı sıra Türkçe divanı vardır. 23 Nesimi 1369? – 1425 Azerbaycan’ın Şamahı şehrinde doğan şairin gerçek adı Ali’dir. Şair için Divan şiirinin Yunus Emre’si denilebilir. Hurufilik kutsal metinlerde harf ve kelimelerin sayısı, sırası ve diziliminin belirli şifreler barındırdığını iddia eden ve harflerin edced değerlerinden farklı anlamlar çıkartan düşünce sistemi tarikatının bir üyesi olan şair, şiir ve düşüncelerinin şeriata aykırı görülmesi sebebiyle Halep’te derisi yüzülerek öldürülmüştür. Özellikle Bektaşîler arasında özel bir yeri vardır. Şiirlerini Azerî şivesiyle ve estetik değeri yüksek bir üslupla kaleme alan Nesîmî’de coşkun bir lirizm görülür. Tuyuğlarıyla da ön plana çıkan bir şairdir. Farsça ve Türkçe yazılmış iki divanı vardır. 22 Şeyhî 1371? – 1431? Asıl adı Yûsuf Sinân olan şair, mesleğinin hekimlik olması sebebiyle Hekîm Sinân adıyla şöhret kazanmıştır. Şair, Hacı Bayrâm-ı Velî’ye bağlanması dolayısıyla Şeyhî lakabını almış ve böyle tanınmıştır. Ankara’da Çelebi Sultan Mehmed’i tedavi etmiş, Çelebi Mehmed de ona tımar olarak Tokuzlu Tokuzlar köyünü vermiştir. Tokuzlu köyüne giderken köyün girişinde tımarın eski sahiplerince soyulmuş ve dövülmüştür. Başına gelen bu kötü durumu padişaha anlatmak için meşhur Harnâme’sini yazmıştır. Harnâme, hiciv edebiyatımızın en güzel örneklerinden biridir. Fabl türünün bir örneği sayılan eser 126 beyitlik alegorik bir mesnevidir. Şeyhi’nin Divan’ı ve Hüsrev ü Şirin adlı bir mesnevisi vardır. 21 Süleyman Çelebi 1351 – 1422 Hayatı hakkında fazla bilgi bulunmayan şairin Bursa’da Yıldırım Bayezid döneminde Ulu Cami’de imamlık yaptığı sanılmaktadır. Muhammed’in diğer peygamberlerden üstün olduğunu dile getirmek için Vesilet’ün Necat ı Mevlid kaleme aldı. Mesnevi biçiminde kaleme alınan Mevlid, bilinen tek eseridir. 20 Ali Şir Nevaî 1441 – 1501 Çağatay Türk edebiyatının en önemli temsilcisi kabul edilir. Ali Şir Nevaî, zamanında âlim ve çok önemli bir devlet adamı olarak ün salmıştır. Herat’ta çocukluk ve mektep arkadaşı Horasan Hükümdarı Hüseyin Baykara’nın yanında otuz iki yıl devlet hizmeti yapmıştır. Şair aynı zamanda çok bilinçli bir dil milliyetçisidir. Muhakemetü’l Lugateyn İki Sözlüğün Karşılaştırılması adlı esrinde Türkçenin Farsçadan daha üstün bir dil olduğunu ispatlamaya çalışmıştır. Ali Şir Nevaî’nin dördü Türkçe ve biri Farsça olmak üzere beş divanı vardır. Türkçe divanlarının genel adı Hazain-ül-Maani’dir. Hamse sahibi olan az sayıda sanatçıdan biridir. Eserleri Mecâlisü’n-Nefâis İlk şairler tezkiresi [biyografi]Muhakemetü’l LugateynMîzânü’l-Evzân Aruz ölçüsünü sistemleştirmeye çalıştığı eseri 19 Necâtî ? – 1509 Necâtî, Türk divan şiirinin gelişme döneminin 15. yy sonları – 16. yy başı en önemli isimlerindendir. Hayatı hakkında az bilgi bulunan Necâtî’in doğum tarihi de bilinmemektedir. Yaygın kanıya göre gerçek ismi “İsa”dır. Bazı kaynaklarda “Nuh” olarak geçmektedir. Özel bir eğitim görmemiş, kendi kendini yetiştirmiştir. Çeşitli devlet kademelerinde çalışan Necâtî Kastamonu’dayken eserleriyle halkın ilgisini ve beğenisini kazanmış, üne kavuşmuştur. O zamana kadar Türk divan şiirini fazlasıyla etkileyen İran şiirinden uzaklaşarak, halkın diline ve kültürüne önem vermiş, bunu da şiirine yansıtmıştır. Kullandığı yalın dil ile halka ve yaşama yakın bir tabiat sergilemiş, fazla süslü üsluptan kaçınmıştır. Ayrıca divan edebiyatında atasözlerini kullanarak millileşme akımını başlatmıştır. Necâtî’nin bir Divan’ı vardır. 18 Latîfî 1491 – 1582 Kastamonu doğumlu olan şairin asıl adı Abdüllatif’tir. Eğitimini tamamladıktan sonra, kâtiplik göreviyle İstanbul, Belgrad, Rodos ve Mısır’da bulundu. 1582yılında Mısır’dan Yemen’e giderken bindiği geminin batması sonucu öldü. Latîfî, Türk Divan Edebiyatının en önemli tezkire biygrafi yazarlarındandır. Latîfî Tezkiresi adını verdiği eserini 1546 yılında tamamlamış ve Kanuni Sultan Süleyman’a sunmuştur. Eserleri Evsâf-ı İstanbul İstanbul’un ÖzellikleriFusul-i Erbaa Dört Mevsim 17 Seydi Ali Reis 1498 – 1562 İstanbul doğumludur. Matematik, astronomi, coğrafya ve denizcilik alanlarında iyi bir eğitim görmüştür. Osmanlı Devleti’nin kaptan-ı deryalığına kadar yükselmiştir. Hint seferi sırasında Portekiz donanmasına yenilmiş ve kara yoluyla İstanbul’a dönmek zorunda kalmıştır. En önemli eseri Mir’at-ül Memalik Memleketlerin Aynası’tir. Bu eserde Seydi Ali Reis, geçtiği memleketler, tanıştığı hükümdarlar ve şahit olduğu olaylar hakkında bilgi vermektedir. 16 Fuzûlî 1495 – 1566 Asıl adı Mehmet olan Fuzûlî’nin, Irak’ta Kerbela veya Necef’te doğduğu tahmin edilmektedir. Tüm yaşamı Irak topraklarında geçmiştir. Bağdat’ın fethinden sonra Kanuni Sultan Süleyman’a ve devletin ileri gelenlerine kasideler yazmış ve ün kazanmaya başlamıştır. Kendisine dokuz akçelik bir maaş bağlanmış ama bu maaşı alamadığından dolayı durumu dile getirdiği mektup türünde meşhur Şikayet-nâme’yi yazmıştır. Şikâyetnâmesinde Fuzuli şöyle der“Selam verdim rüşvet değildir diye gösterdim faydasızdır diye mültefit olmadılar.” Fuzûlî, sadece 16. yüzyılın değil bütün Divan edebiyatının en büyük şairlerindendir. Türkçe şiirlerini Azeri şivesiyle yazmıştır. Dili diğer Divan şairlerine göre daha sadedir. Divan şiirinin en lirik şairi olan Fuzûlî bir aşk,ıstırap şairidir. Fuzûlî’de aynı zamanda derin bir tasavvuf kültürü görülmesine rağmen bir tasavvuf şairi değildir. “Leyla vü Mecnun” mesnevisinde ilahi aşkı konu edinmiş; gazelleri ve kaideleriyle haklı bir şöhret kazanmıştır. Bir naat olan “Su Kasidesi” en beğenilen şiirlerindendir. EserleriTürkçe eserleriDivanBeng ü Bâde 444 beyitlik Türkçe ile Mecnun Dâstân-ı Leylî vü Mecnûn3 bin 96 beyitlik MuammeyâtKırk HadisSu KasidesiŞikâyetnâmeHadîkat üs-Süedâ Kerbela olayını anlatan Mektubat Farsça eserleriDivanEnis’ül-KalbHeft Câm sâkinâme Tasavvuf içerikli, 327 beyitlik Farsça MuammeyatSehhat ü Ma’raz Tıp bilgileriRind ü ZahidRisale-i Muamma Arapça eserleriDîvanMatlau’l-itikad mensur 15 Taşlıcalı Yahya ? – 1582 Devşirme olarak İstanbul’a getirilen şair Arnavut asıllıdır. Yeniçeri Ocağı’nda yetişti. 16. yüzyılda Fuzuli’den sonraki en büyük mesnevi şairidir. Kanuni Sultan Süleyman’la beraber savaşlara katıldı. Çok sevdiği Şehzade Mustafa’nın öldürülmesi üzerine yazdığı mersiyesiyle ünlüdür. Hamse sahibidir. Eserleri DivanHamse Beş mesnevi Şâh u Gedâ, Yusuf ü Züleyhâ, Gencine-i Râz, Kitâb-ı Usul, Gülşen-i Envâr 14 Bâkî 1526 – 1600 Sultanüş’şuâra Şairler sultanı olarak anılan Bâkî, divan edebiyatının en büyük şairlerinden biridir. İstanbul doğumlu ve asıl adı Mahmud Abdülbâkî olan şair uzun yıllar İstanbul medreselerinde hocalık; Medine ve İstanbul illerinde kadılık yapmış, Anadolu ve Rumeli eyaletlerinde kazaskerlik görevinde bulunmuştur. Tasavvuftan hiç etkilenmemiş, din dışı şiirler yazmıştır. Şiirlerinin ana konuları aşk, eğlence, yaşamanın zevki ve doğadır. Dil kullanımında çok yetenekli olan Bâkî, şiirlerinde İstanbul Türkçesini başarıyla kullanmıştır. Tekniği güçlüdür, şiirlerinde yakaladığı ahenk ve akıcılık diğer şairlerden farklıdır. Aruzu büyük bir ustalıkla kullanan şair, şiirlerinde duygudan çok düşünceye önem vermiş, söz sanatlarını ustaca kullanmış ve biçim – öz uyumunu sağlamıştır. Eserleri Dîvân-4508 beyitlik, en önemli eseriFazâ’ilü’l-CihadFazâil’i-MekkeHadîs-i Erbain TercümesiKanuni Mersiyesi 13 Bağdatlı Rûhî ? – 1605 Asıl adı Osman’dır. Bağdat doğumlu olmasından dolayı Bağdatlı Rûhî olarak anılmıştır. Toplumsal eleştiri alanının ilk temsilcisi kabul edilir. Eleştirel tarza ve yalın bir üsluba sahiptir. Rind, kalender bir yaşayış tarzına sahip olan şair, tasavvuftan da etkilenmiştir. Mevlevi tarikatına bağlıdır. En önemli eseri Divan’ı ve bu divandaki Terkib-i Bend’idir. Yazdığı Terkib-i Bend ona bürük bir ün kazandırmış ve Ziya Paşa, Şeyh Galip gibi sanatçılar eserine nazire yazmışlardır. 12 Nef’î 1575 – 1635 17. yüzyılın en büyük şairlerinden olan Nef’î kaside üstadıdır. Divan edebiyatının en büyük övgü ve yergi şairidir. Övgü ve yergilerinde ölçü tanımamıştır. Dili süslü ve sanatlı olmasına rağmen akıcı bir üsluba sahiptir. Eserlerinde dinin etkisi görülmez. Sebk-i Hindî tarzında şiirler yazmıştır. Vezir Bayram Paşa’yı hicvettiği için boğdurularak öldürüldüğü söylenir. Türkçe ve Farsça Divan’ı vardır. Hicivlerini Sihâm-ı Kâzâ Kader Okları adlı eserinde toplamıştır. 11 Şeyhülislam Yahyâ 1580 – 1652 Yaşadığı dönemin önemli ilim adamlarından birisidir. Baki ile Nedim arasında köprü kuran şairdir. Lirizmi nükteyle birleştiren şair, gazel üstadı olarak anılır. En önemli eseri olan Divan’ının yanında 77 beyitlik bir mesnevisi vardır. 10 Nâilî 1611 – 1666 Sebk-i Hindî tarzını edebiyatımızda ilk kullanan şairdir. Üslubu özenli, sade ve güçlü imgelerle süslüdür. Şiirlerinde söyleyeceklerini fazla uzatmayıp özlü bir anlatımı tercih etmiştir. Örneğin gazellerinde sanat yapma kaygısıyla sözü uzatmamış 5-6 beyitte şiiri bitirmiştir. Nâilî’nin bir Divan’ı vardır. 9 Evliyâ Çelebi 1611 – 1682 Türk edebiyatının en büyük seyahat yazıdır. Medrese eğitimi almış ve bir süre hafızlık yapmıştır. Hayatının elli yıla yakın bir kısmını geziyle geçirmiş ve meşhur Seyahatname’sini kaleme almıştır. Seyahatname’nin dili oldukça sade ve açıktır. Abartılı bir anlatımı vardır. 8 Nâbi 1642 – 1712 Bağdatlı Rûhî gibi toplum konularına yönelmiş hatta Divan şiirinin en toplumcu şairi kabul edilmiştir. Eğitimden toplum düzenine kadar çeşitli konuları şiirlerinde işlemiştir. Didaktik öğretici ve felsefi şiirin öncüsüdür. Şiir ile düşünceyi birleştiren şair olarak görülür. Eserlerinde güzelden çok iyiyi ve doğruyu amaçlar. Şiirlerinde hikmetli sözlere ve atasözlerine sıklıkla yer vermiştir. “Nâbi ekolü” olarak bilinen “hikemi şiir” akımının kurucusudur. Mazmunlara, edebi sanatlara özellikle cinasa çok önem vermiştir. Dili sadedir. Şeyhü’ş Şuara Şairlerin Şeyhi olarak bilinir. Eserleri Hayriyye Oğlu için yazdığı didaktik mesnevidir.Hayrâbâd Baltacı Mehmet Paşa için yazdığı mesnevidir.Surname IV. Mehmet’in şehzadeleri için düzenlenen sünnet düğünü ve eğlencelerini tasvir eden mesnevidir.Tuhfetü’l Harameyn Nabi’nin Hac seyahatnamesidir.MünşeatHadis-i ErbainFatihnâme-i Kâmaniçe 7 Kâtip Çelebi 1609 – 1657 Tarih, coğrafya ve diğer alanlarda verdiği eserlerde kullandığı bilimsel metodlarla tanınmıştır. Bilimsel meseleleri Batılı bir gözle ele alan ilk yazarlardandır. Devletin işleyişindeki aksaklıkları dile getirmiş ve bunlara çözüm önerileri sunmuştur. Eserleri Cihannümâ Coğrafi eseridir.Fezleke Osmanlı tarihiTakvimü’t Tevarih Dünya TarihiMizanü’l Hak Doğruluk Terazisi Sosyal içerikli bir eserdir. 6 Nedim 1681 – 1730 18. yüzyılda Lale Devri’nin en büyük şairidir. Doğma büyüme İstanbullu olan şair İstanbul’un Haliç, Kağıthane, Göksu gibi gezinti ve eğlence mekanlarını anlatan şiirlerinden dolayı “İstanbul şairi” diye anılır. Şiirlerinde zevk, sefa ve musiki bir aradadır. Şarkı nazım biçimini edebiyatımıza kazandırmıştır. Şair bu nazım biçiminin yanında gazelleriyle de çok ünlüdür. Mahallileşme akımını canlandıran şairimizdir. Dili açık, sade ve ahenklidir. Ama kasidelerinde dili ağırlaşır. Hece ölçüsünü de kullanmış, birkaç tane koşma ve türkü yazmıştır. Divan geleneğinin katı kurallarını yıkmıştır. Divan şiirinin soyut güzel anlayışını değiştirmiş yaşayan güzellerden söz etmiştir. Şiirlerinde halkın kullandığı deyimlere yer vermiştir. En önemli eseri Divan’ıdır. 5 Yirmisekiz Mehmet Çelebi İlk Türk diplomatıdır. Yeniçeri ocağına girmiş ve yirmi sekizinci orta bölüğünde görev yaptığı için bu isimle anılmıştır. Eserleri Sefaretnâme Fransa’ya elçi olarak görevlendirildiğinde Paris ile ilgili gözlemlerini, incelemelerini kaleme aldığı ve padişaha sunduğu eseridir. Eser, hatıra ve rapor özelliği taşır. 4 Şeyh Galip 1757 – 1799 Divan Edebiyatı’nın son büyük şairidir. Mevlevi şeyhidir. Süslü, sanatlı, ağır bir dile sahip olan şair, Sebk-i Hindî akımının temsilcilerindendir. Şiirlerinde musiki önemli yer tutar. Düşünce ve tasvirlerle örülü yoğun bir hayal gücü vardır. Bir dönem mahallileşme akımının etkisiyle hece ölçüsüyle bir türkü yazmıştır. Nabi’nin Hayrâbâd’ından daha güzel bir eser yazmak iddiasıyla Hüsn ü Aşk adlı eseri yazmıştır. Eserleri DivanHüsn ü Aşk İlahi aşk temalı eser, alegorik olarak Hüsn [güzellik] isimli bir kız ile Aşk isminde bir erkeğin aşkını anlatan tasavvufi temele sahip bir mesnevidir. 3 Enderunlı Fâzıl ? – 1810 Asıl adı Hüseyindir. Mesnevi alanında ünlenmiş bir şairdir. Zenannâme adlı eseri önemlidir. 2 Keçecizâde İzzet Molla 1785 – 1829 Sultan II. Mahmut’un dostudur. Kendisine atılan bir iftira sebebiyle Keşan’a oradan da Sivas’a sürülmüştür. Şairi Divan şiiri ile Tanzimat şiiri arasında bir köprü gibidir. Sade bir dili vardır. Aruz ölçüsünün yanında heceyi de kullanmıştır. Mevlana, Nabi, Nedim ve Şeyh Galip’ten etkilenmiştir. Seyh Galip’in Hüsn ü Aşk’ına nazire olarak Gülşen-i Aşk adlı mesneviyi yazmıştır. Eserleri Mihnet-i KeşanBahar-ı EfkarHazân-ı Âsar 1 Enderunlu Vâsıf ? – 1810 Enderun mektebinde yetişmiştir. Eserlerinde hem klasik şiir özellikleri hem de mahallileşme akımının etkileri görülür. Nedimden etkilenmiştir. Nedimden sonra şarkı nazım biçimini en çok kullanan sanatçıdır. İstanbul kadınlarının konuşmalarını şiirlerine sıklıkla yansıtmıştır. Enderunlu Vâsıf’ın bir Divan’ı vardır.
Divan Edebiyatı Şairleri, süslü ve sanatlı bir gelenek olan “divan edebiyatı” çerçevesinde altı asırlık süreçte eser veren ve eserleri günümüze kadar gelen sanatçıları kapsamaktadır. Medrese eğitimi alan, Arapça ve Farsçaya hakim kişilerden oluşan divan şairleri, kendi çevrelerinde anlaşılabilecek eserler yazımızda “Divan Edebiyatı Sanatçıları ve Eserlerini” yüzyıllara göre sizlere aktaracağız. AYT Edebiyat kapsamında da önemli olan ve her sene bir sorunun geldiği divan sanatçıları konusunu ve şairlerin özelliklerini maddeler halinde sizlere Edebiyatı ŞairleriDaha kolay anlaşılması ve gruplandırılabilmesi için divan edebiyat şairleri listesini yüzyıllara göre ele almalıyız. divan sanatçıları şu şekildedir Divan ŞairleriHOCA DEHHANİ13. yüzyıl edebiyatının ilk temsilcisi ve kurucusu olarak egemen olduğu yüzyılda din dışı konuları ele içki, bahar gibi lirik konuları Türkçe kaside yazan olmayan şairin günümüzde nüshası olmayan 20 bin beyitlik Selçuklu Şehnamesi adlı mesnevisi CELÂLEDDÎN-i RÛMÎ13. yüzyılda Afganistan’ın Belh şehrinde doğmuş ve daha sonra Anadolu’ya Anadolu’da “Rumi” adıyla Farsça yazmış ve aruz ölçüsünü tercih tasavvufu ve dini konuları sevgisini yansıttığı eserleriyle tüm dünyada Emre ile birlikte Anadolu’nun en önemli yılı UNESCO tarafından “Dünya Mevlana Yılı” ilan yıldönümünde “şeb-i arus” törenleri Farsça – 25 bin beyitDivan-ı Kebir Gazel ve rubaileri yer alır.Fihi Ma fih Dini sohbetlerini barındırır.Mecalis-i Seb’a 7 vaazını içerir.Mektubat Yazdığı mektupları içerir.SULTAN VELEDMevlana’nın oğludur ve Mevlevi tarikatını kurarak esaslarını ve ayinlerini şiirleri din ve tasavvufla Farsça yazsa da Türkçe yazılmış şiirleri de Sultan Veledİbtidâname MesneviRebâbnameİntihânâme MesneviAHMET FAKİHHorosan’dan Konya’ya göç bilgini olan şair Hoca Ahmed Fakîh ya da Sultan Hoca Fakîh isimleriyle 86 beyitlik kasideKitâbu Evsâfı Mesâcidi’ş-Şerîfe 339 beyitlik mesnevide mukaddes yerler anlatılmıştır.ŞEYYAD HAMZAŞiirlerini hem hece hem de aruz ölçüsünü ölçüsünü kullandığı şiirlerinde daha başarılı kaside, mesnevi nazım biçimlerinde eser önemli eseri 1529 beyitlik Yusuf ve Züleyha ve Züleyha 1529 beyitlik mesnevi Divan ŞairleriGÜLŞEHRİ13. yüzyıl sonları ve 14. yüzyıl başlarında çok etkilenmiş, Kırşehir’de Mevlevi tekkesi bilgisi fazladır ve bu yönde şiirler Türkçeye bağlı Türkçeye eser kullanan ilk divan Tayr, İranlı sufi şair Ferîdüddîn-i Attâr tarafından kaleme alınmış bir kuş dili anlamına gelen Mantıku’t Tayr adlı eseri eklemeler yaparak Türkçeye çevirerek ün Tayr Kuş Dili anlamına gelen mesnevinin Türkçeye tercümesiFeleknameAruz RisalesiKuduri Tercümesi AŞIK PAŞA13. yüzyıl sonları ve 14. yüzyıl başlarında adı Ali olan şair aşık mahlasını ve Yunus Emre etkisinde kalmış ve tasavvufi konuları karşı olumsuz bakışa karşı çıkarak Türkçe bilinci yüksek bir aruz hem de hece ölçüsünü önemli eseri beyitlik Garipname MesneviFakrname 161 beyitlik mesneviVasf-ı HâlKimya RisalesiAHMEDİ14. yüzyılın 1334-1413 ikinci yarısında dönemin büyük başarılı divan sahibi dışındaki konuları işlemiş, halk dilini şiire ve Arap şiir biçimlerini Türk şiirine dahil etmeye edebiyatında ilk “İskendername“yi beyitlik mesnevi olarak ü Hurşit Mesneviİskendername MesneviCemşid u Hurşid 5000 beyitlik mesneviDivanKADI BURHANEDDİNÇok iyi bir İslam eğitimi almış hükümdar bir yerine kadı olmuş, daha sonra Sivas’ta Kadı Burhaneddin devletini olan mücadelesini kaybedip nazım şeklini divan edebiyatına kazandıran ve en çok kullanan Azerbaycan ağzını aşk, şarap ve eğlenceden gazel, 119 tuyuğ ve 20 rubai biçimindeki şiirlerini divanında NESİMİ14. yüzyıl ve 15. yüzyılın başında yaşamış bir Türkçesinin Fuzuli’den önceki en büyük tasavvufi konuları, ilahi aşkı gücünü Hurufiliği yaymak için Türkçe, Arapça ve Farsça nazım biçiminde başarılı eserler Türkçe ve Farsça iki divanı vardır.Mukaddimetü’ Divan sanatçısı olan şair, bu yüzyılın en önemli adı Sinan’ gidip tıp eğitimi alır, tasavvufu ve edebiyatı ve mesnevileriyle dışı konularda şiirler bir olay sonrasında 126 beyitlik alegorik ve sembolik unsurlar barındıran “Harname”yi Mesnevi – fabl özelliği taşırHüsrev ü Şirin 6944 beyitlik mesneviDivanSÜLEYMAN ÇELEBİ14-15. yüzyıllarda Ulucami’de imamlık Necat adlı mesnevisi halk arasında “Mevlit” olarak ün salmıştır ve Türk kültürü içinde önemli bir yer Divan edebiyatında övgü amaçlı yazılan bir nazım türüdür. Mevlitte doğumu, çocukluğu, hayatı, ahlakı ve gazaları anlatılır. Türk edebiyatında onlarca mevlit yazılmasına rağmen hiçbirisi Süleyman Çelebi’nin mevliti kadar etkili Necat MevlitHüsrev ü Şirin MesneviDivanAHMET PAŞA15. yüzyıl sonra bu yüzyılın en büyük şairidir ve döneminde “Sultanu’ş-Şuara” olarak sonraki şairleri Sultan Mehmet’in redifli kasidesiyle dışı konuları işlemiş ve Türkçeyi ŞİR NEVAİ15. yüzyıl sanatçısı ve edebiyatının en büyük yanında düşünür ve devlet adamlığı yönü de tezkire yazan ve hamse sahibi olan edebiyata hem de Türk diline önemli katkıları olan bir dört taneMuhakemet-ül Lugateyn Türkçenin Farsçadan üstün olduğu savunulur.Mecalisü’n Nefais ilk tezkireMizan’ül EvzanNECATİ BEY15. yüzyıl bir şair olarak kendisinden sonrakileri akımının izlerini ilk defa Necati’nin şiirlerinde şiir dili olması yönünde çaba atasözü ve halk söyleyişlerine yer dönemde Hüsrev-i Rum olarak Divan Şairleri16. yüzyıl Osmanlı Devleti’nin en parlak dönemlerinden birisidir ki devletin bu eşsiz gücü kendisini sanatta da göstermiştir. Divan edebiyatının en zengin ve yaratıcı dönemlerinden birisi de 16. yüzyıl olarak değerlendirilmektedir. Bu dönemde divan edebiyatı kendi büyük üstatlarını yetiştirmiş ve çok başarılı eserler bu dönemde kaleme YAHYA16. yüzyıl bünyesinde askerdir ancak şairlik yönüyle dikkat ile birlikte en ünlü mesnevi sahibidir. Yani beş mesnevisi vardır.Eserlerinde mahalli unsurlar, atasözleri ve halk söyleyişleri yer Mustafa Mersiyesi ile şöhret EdirneŞehrengîz-i İstanbulŞâh u Gedâ MesneviGencîne-i Râz Mesnevi – dini-tasavvufi konuluYusuf u Züleyha 5179 beyitlik mesneviKitâb-ı Usûl Usulname 3100 beyitlik mesneviGülşen-i Envâr 2810 beyitlik mesneviBAĞDATLI RUHİ16. yüzyıl yaşadığı için bu lakap hayata ve olaylara duyarlı olan şair yergileriyle çok Fuzuli’den dini ve tasavvufi konuları çok gazel nazım biçiminde şiir ünlü eseri divanında yer alan “terkibibent” bentten oluşan terkibibendi, yaşadığı dönemin aksayan yönlerini göstermesi bakımından 17 bentlik eserFUZULİ16. yüzyıl adı Mehmet olan Fuzuli mahlasını mahlasını seçerek başka şairlerle şiirlerinin karışma ihtimalini ve Farsçayı da çok iyi bilen şair şiirlerini Azeri Türkçesiyle Farsça ve Türkçe olmak üzere üç divanı bir gazel şairidir ve daha çok aşıkhane gazel edebiyatının ızdırap şairi olarak da zamanda divan şiirinin en lirik tasavvufa ve aşka sıklıkla yer vermiştir ancak bu aşk ilahi bir ve Mecnun adlı mesnevisinde de beşeri aşktan ilahi aşka yükselişi Sultan Süleyman’a yazdığı “Şikayetname” edebiyatımızdaki en meşhur mektuptur.“Su Kasidesi” adlı naatı unutulmaz bir Türkçe, Arapça ve FarsçaLeyla ile Mecnun mesneviŞikâyetnameHadikatü’s Süeda Kerbela olayını anlatırHadis-i Erbain Tercümesi Kırk HadisRisalei Sıhhat ü Maraz Sağlıkla ilgiliBeng ü Bade 440 beyitlik mesneviEnisü’l KalbRind ü Zahit FarsçaSakiname 327 beyit, FarsçaBAKİ16. yüzyıl ile birlikte dönemin en büyük dönemde Sultanü’ş Şuara Şairler Sultanı olarak sayıda kaside yazsa da daha çok bir gazel şairi olarak gazelin en büyük hakim olmasına rağmen şiirlerinde tasavvuftan ziyade din dışı konuları konulardan uzak görüntüsü nedeniyle çok istediği “şeyhülislam” makamına akımının öncülerinden İstanbul Türkçesini kullanmış, deyim, atasözleri ve halk söyleyişlerini şiire dahil mevsimleri, mehtaplı geceleri, güzelleri ve doğası şiirlerinde yer acıların şairi olurken Baki zevk ve eğlenceye düşkün rindane bir sevdiği Kanuni Sultan Süleyman’ın ölümü sonrasında terkibibent biçiminde yazdığı Kanuni Mersiyesi oldukça Cihad Arapçadan tercümeFezail-i Mekke Arapçadan tercümeHadis-i Erbain TercümesiZATİ16. yüzyıl dahil birçok genç şairin hocalığını ve kaside biçiminde şiir divan oluşturacak kadar şiir yazdığından kusurlarıyla ü PervaneAhmed ü MahmudFerruhnameSiyer-i NebiFal-i Kur’anEdirne ŞehrengiziHAYALİ16. yüzyıl çevresinde saygın bir şair olarak kendine yer Melik-üş-şuarâ Şairlerin Sultanı, Diyâr-ı Rûm’un Sultân-ı Şuarâsı Rûm Topraklarının Şairlerinin Sultanı ve Hayâlî-i Meşhûr Meşhur Hayâlî gibi isimlerle bir yaşamı vardır ancak zengin hayal dünyasıyla şiirlerini Divan divan edebiyatı Osmanlı Devleti’ne paralel olarak güçlenmiş ve gelindiğinde divan edebiyatı olgunluğa kavuşmuştur. Bu dönemde İran edebiyatının taklit edilmesi terk edilmiş ve bu dönem sanatçıları diğer edebiyatlara göre kendilerini üstün görmüşlerdir. Bu dönemde divan edebiyatının simge isimleri yüzyıl doğan sanatçının asıl adı Ömer’ anlamında Nef’i mahlasını döneminde övgüler almış ancak daha sonra hicivleriyle devlet erkanını oldukça meşhur bir isimdir ki bu hicivler ölümüne neden yüksek makamda olanları bile hicvetmekten geri yazmayan şair kaside denilince akla gelen ilk ilgi duymamıştır ve sebkihindi akımının edebiyatımızdaki kendini övdüğü fahriye bölümleri de dikkat direkt fahriye bölümüyle başlayıp nazım biçiminin yapısını övünme ve yermede abartılı bir tarzı ve yergide Türk edebiyatının en büyük şairlerinden tezat sanatına ve Farsça tamlamalara çokça Farsça ve TürkçeSiham-ı Kaza Kaza okları anlamına gelen eserde hicivleri yer alır.Tuhfetü’l Uşşak 97 beyitlik kasideNABİ17. yüzyıl doğmuş ve iyi bir eğitim alarak Arapça ile Farsçayı tarzının ve didaktik şiirin edebiyatımızdaki önemli duygu ve hayal yerine düşüncelere yer dönemde Şeyhü’ş Şuara Şairlerin Şeyhi olarak hikmetli sözlere ve atasözlerine yer sorunları şiirlerinde dile ilgi duymuş, kendi gazelini “rehavi” makamında dışında birçok nesir eseri de sade ve anlaşılır bir dille yazsa da nesirlerinde ağır ve süslü bir dil tercih Türkçe ve FarsçaHayriye Oğlu için yazdığı, didaktik bir mesneviHayrabad mesneviTuhfetü’l Harameyn Gezi yazılarıSurnameNEVİZADE ATAİ17. yüzyıl ve kaside şiirleri yazsa da asıl ününü mesnevilerle oldukça mesnevilerinde İstanbul’a ait farklı görüntülere, mahalli yaşama yer yerli unsurlar katarak İran etkisini kırmaya SâkinâmeNefhatü’l-EzhârSohbetü’l-EbkârHefthân mesneviHilyetü’l- EfkârNEŞATİ17. yüzyıl şeyhi olduğu için “Neşati Dede” olarak akımının yazsa da asıl ününü gazelleriyle kavramlarını hayalleriyle zenginleştirmiş, şiirlerinde mecazlara ve mübalağalı ifadelere yer etkilenmiş ve ona nazireler 187 beyitlik mesneviEdirne Şehrengîzi mesneviŞerh-i Müşkilât-ı UrfîŞEYHÜLİSLAM YAHYA17. yüzyıl edebiyatının önde gelen gazel olmasına rağmen rindane ve aşıkane gazelin güzel örneklerini ve söyleyiş güzelliği olan gazelleri birçok şair tarafından takdir sade bir Türkçeyle yazmış ve mahallileşme akımının unsurlara veznini gazele yüzyıl adı Mustafa olan şair sebkihindi akımının mahlasını kullananlarla karıştırılmamak için Naili-i Kadim ismini süslü bir dille yazmış, Farsça tamlamalara yer edebiyatında şarkı nazım biçiminde şiir yazan ilk isim Naili’ gereksiz söz kullanmayarak söyleyişe önem HALETİ17. yüzyıl ve mensur birçok eser edebiyatında en çok rubai yazan topladığı rubailerle dışındaki şiirlerinde sanatsal yön kuvvetli MuhsiniSâki-nâme 520 beyitlik mesneviMünşeat Mektuplarını içerir.Mihr ü Divan ŞairleriDivan edebiyatının son büyük dönemini içerir ve aynı zamanda büyük şairlerin yetiştiği son dönemdir. Bu yüzyılda divan şiirinde mahallileşme akımı etkilidir ve dönem şiirlerin şarkı ön plana yüzyıl adı Ahmet olan sanatçı İstanbul’da doğmuş ve iyi bir eğitim Devri’nin simge Devri’nin eğlencelerini ve sosyal yaşamını şiirlerine akımının İstanbul Türkçesini kullanmış, İstanbul mekanlarını ve hayatını eserlerine aşk onun şiirlerinde gerçek aşkı, güzelleri ve hayatın güzelliklerini hüzünden ziyade yaşamın eğlenceli yönünü edebiyatının soyut dünyasından sıyrılarak gerçekleri türünün en başarılı gazelleriyle dikkat ölçüsüyle de şiirler ölçüsüyle yazdığı şiirlerde müzikaliteye önem vermiş ve bu nedenle birçok şiiri kolayca Tercüme eserŞEYH GALİP18. yüzyıl adı Muhammet Esat olan sanatçı, divan edebiyatının son büyük şairi olarak kabul şeyhi olan Şeyh Galip, sebkihindi akımının önemli bir tarzında anlaşılması zor, kapalı şiirler mazmunlar yerine yeni mazmunlar kullanmaya gayret soyut kavramlarla ve hayali unsurlarla tüm şiirlerinde tasavvufi aşkı ölçüsüyle bir koşma da bir şair olmasına rağmen divan edebiyatı geleneğinden ü AşkŞerh-i Cezîre-i MesneviEs-Sohbetü’s-SâfiyyeSÜNBÜLZADE VEHBİ18. yüzyıl adı Mehmet olan sanatçı Maraş’ta yerel konulara değinmiş, atasözleri ve deyimleri şiire dahil şairlerdeki şiirsellik bulunmaz daha çok biçime önem 1181 beyitlik nasihat eseriTuhfe-i Vehbi Farsça-Türkçe sözlükNuhbe-i Vehbi Arapça-Türkçe sözlükŞevkengizENDERUNLU FAZIL18. yüzyıl adı Hüseyin olan sanatçı Enderun’da yetiştiği için bu isimle ve aşka düşkün yapısıyla hayatı zorlu akımının tarzındaki manzum hikayeleriyle Kadınlar Kitabı adlı kitabı toplatılmıştır ki bu da AşkÇenginameZenannameFITNAT HANIM18. yüzyıl şairler arasında en meşhur etkisinde kalmış ve şiirlerinde İstanbul’dan izler çoğunlukla bülbül, gül, şebboy, nergis, sümbül, ruh, hat gibi mazmunları her nazım biçiminden oluşan küçük bir divanı Divan ŞairleriDivan edebiyatının son yüzyılı olan büyük sanatçılar yetişmemiş ve divan edebiyatı geleneği yerine Batı edebiyatlarından alınan yenilikler şiirimize egemen olmaya VASIF19. yüzyıl adı “Osman Vasıf” olan sanatçı Enderun’da yetiştiği için bu adla dönemin en önemli mahallileşme akımı edebiyatında şarkı nazım biçiminde en çok eser veren etkisinde kalarak İstanbul’u, şehrin giyim kuşamını, İstanbul parklarını ve boğazını şiirlerinde Paşa ve Namık Kemal çeşitli eserlerinde Enderunlu Vasıf ile ilgili düşüncelerini dile getirmiş, yetenekli bir şair ancak kültür birikimin yetersiz olduğunu İZZET MOLLA19. yüzyıl son şairlerinden birisi olarak kabul edebiyatı ile Tanzimat Dönemi arasında bir köprü tarikatına yakın olduğundan gazellerinde Mevlana’dan Galip ve Nabi’nin etkisinde ölçüsüyle türkü de seven bir şairdir. Gülşen-i Aşk mesnevisini Şeyh Galib’in Hüsn ü Aşk’a nazire yaparak yazmıştır.EserleriDivanBahar-ı Efkâr Mevlana’ya ithaf ettiği divanHazan-ı Asar Mihnetkeşan Hiciv türünde mesneviGülşen-i Aşk 290 beyitlik mesneviLESKOFÇALI GALİP19. yüzyıl Şuara topluluğunun şiire karşı çıkmış ve divan geleneğine bağlı Kemal ve Ziya Paşa gibi isimleri tasavvufun izleri anlam kapalı, dili oldukça HANIM19. yüzyıl olan Keçecizade İzzet Molla’dan dersler Şeyh Galib’in etkisi tarikatına yakınlık göstermiş ve Mevlana’ya çeşitli methiyeler genellikle beşeri aşkı HANIM19. yüzyıl mersiyeleriyle tarzı şiirlerinin yanında Nabi tarzı yani hakimane beyitleri de çok sayıda nazım biçiminde yazılmış 677 şiir Edebiyat İçin Hangi Sanatçılar Önemli?AYT Edebiyat çalışması yapan herkesin divan edebiyatı sanatçılarına ağırlık vermesi gerekiyor çünkü her sene ortalama olarak 2 soru sanatçılardan çıkmaktadır. Her sanatçı önemlidir ve sınavda karşımıza çıkabilir ancak öncelikle son 5 yılda sınavda çıkan sanatçılara ve verilen ipuçlarına göz atalım2022Nefi Hiciv ve kasideleriyle meşhurNecati Hüsrev-Rum adı2021Ahmet Paşa Kerem redifli şiiri2020Baki Kanuni Mersiyesi + Sultanü’ş ŞuaraNabi Hikemi tarzın kurucusuHarname Şeyhi2019Ali Şir Nevai + Sehi Bey İlk tezkirelerAhmedi İskendername, Nabi Hayrabad, Şeyh Galip Hüsn ü Aşk2018Şeyh Galip Hüsn ü AşkMantıku’t Tayr GülşehriSınava Çalışırken Mutlaka Ezberlemeniz GerekenlerFuzuli ⇒ Leyla ve Mecnun / Şikayetname / Su KasidesiNefi ⇒ Siham-ı KazaNedim ⇒ En ünlü şarkılarSüleyman Çelebi ⇒ Vesiletü’n Necat MevlitNaili ⇒ ilk şarkı örnekleriŞeyhi ⇒ HarnameAşık Paşa ⇒ GaripnameTaşlıcalı Yahya ⇒ HamseBağdatlı Ruhi ⇒ TerkibibentÂşıkane gazel FuzuliRindâne gazel BakiŞûhâne gazel NedimHakimâne gazel NabiDivan Edebiyatı Şairleri PDF + Video Deniz HocaAşağıdaki bağlantılardan Deniz Hoca tarafından hazırlanmış olan “AYT Edebiyat Ders Notları PDF” dosyası ile slaytını indirebilir, öğrencileriniz ve arkadaşlarınızla bağlantılardan Deniz Hoca tarafından hazırlanmış olan “Divan Edebiyatı Sanatçıları PDF Çalışma Kağıdı” dosyası ile slaytını indirebilir, öğrencileriniz ve arkadaşlarınızla ÇEKEBİLECEK YAZILAR ⇒ PDF / Slayt ⇒ Divan Edebiyatı ⇒ Ders Konuları ⇒ TYT Türkçe Notları PDF ⇒ AYT Edebiyat Notları PDF
divan edebiyatının en güzel şiirleri